Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi birbirleriyle oldukça yakından ilişkilidir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) SKA Amaç 7; herkesin uygun fiyatlı, güvenilir, sürdürülebilir ve modern enerjiye erişimini hedeflerken uluslararası ISO 50001 standardı enerji yönetim sistemlerini bu yönde ilerleyecek şekilde düzenler. Standardın öncelikli amacı özellikle endüstride enerji performansını sürekli iyileştirerek enerji verimliliğini arttırmaktır.

Peki ISO 50001, SKA’nın 7. Amacına ulaşılmasına ne gibi katkı sağlayabilir?

Yoksulluğun azaltılması, demokratik yönetişim ve barışı yapılandırma, iklim değişikliği ve afet riskinin yanı sıra ekonomik eşitsizliği içeren temel alanlarda, dünyanın dört bir yanından yükselen talepleri eyleme dönüştürmek için, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi dünya liderleri tarafından 25 Eylül 2015’te New York’taki Birleşmiş Milletler (BM)’de kabul edildi.

İngilizce aslı ‘’Sustainable Development Goals“ olarak adlandırılan, 17 maddeden oluşan, barış ve refahı teşvik eden Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları yalnızca tüketicilere değil; hükümetleri, toplumları, iş ve bilim dünyasını da kapsayacak şekilde herkese yöneliktir. SKA’nın BM üye devletleri tarafından 2030 ve kısmen 2020 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedefleniyor. ISO 50001 ise 7.Amaç ‘’Erişilebilir ve Temiz Enerji’’ için önemli rol oynuyor.

Toplam 169 amaç, toplumu harekete geçirecek 17 temel evrensel amacı oluşturmaktadır. Sosyal, ekolojik, ekonomik alanlarda öncülük eden Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ayrıca gıda, iş, sağlık, enerji, çevre konularını da ele almaktadır.

SKA ve ISO 50001

Uluslararası ISO standartlarını takip eden yönetim sistemleri, BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na katkıda bulunabilir ve toplumun sürdürülebilir gelişimini, küresel hedeflere ulaşılmasını destekleyebilir. Bunun için ilgili standartların gerektirdiği yapıların kurulması ve önlemlerin uygulanması beklenir. SKA ve ISO 50001 arasındaki etkileşim ise bunun iyi bir örneğidir.

SKA Amaç 7: Erişilebilir ve Temiz Enerji

Sürdürülebilirliğin temel alanlarından biri olan ‘Enerji’nin ana hedefleri 7.Amaç ile açıkça ifade edilmektedir. Amaç, dünyanın her yerindeki herkesin “uygun fiyatlı, güvenli, sürdürülebilir ve modern enerjiye erişimini” sağlamaktır. Üç alt hedef önemli noktaları kısaca belirtir:

  • Yenilenebilir enerjinin küresel enerji kaynakları içindeki payının önemli ölçüde arttırılması (7.2)
  • Küresel enerji verimliliği ilerleme oranının iki katına çıkarılması (7.3)
  • Yenilenebilir enerjiyi, enerji verimliliğini, gelişmiş ve daha temiz fosil yakıt teknolojisini kapsayan temiz enerji araştırmaları ve teknolojilerine erişimi kolaylaştırmak için uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi, enerji altyapısı ve temiz enerji teknolojisi alanlarına yatırımın teşvik edilmesi (7.a).

Enerji Yönetimi için SKA ve ISO 50001

Birleşmiş Milletler’e göre yukarıda belirtilen üç alt hedefe 2030 yılına kadar ulaşılması gerekiyor. ISO 50001 tam olarak bu konuda küresel katkı sağlayabilir. Ancak sadece üçüncü alt amaç direkt ISO 50001 ile ilişkili değildir.

SKA Amaç 7 “Erişilebilir ve Temiz Enerji” diğer dört küresel hedefle de bağlantılıdır:

– Sürdürülebilir tarım (SKA 2)
– Sürdürülebilir kentsel gelişim (SKA 11)
– Sürdürülebilir tüketim (SKA 12)
– İklimi koruma (SKA 13)

SKA 7 ve ISO 50001 ile Enerji Verimliliğini Arttırma

DIN EN ISO 50001:2018 sertifikalı bir enerji yönetim sistemi (EnYS) uygulayan şirketler, enerji verimliliğindeki artış ve enerji tüketimindeki azalma ile Amaç 7.3’e katkıda bulunur. Çünkü tam olarak bu konu uluslararası standardın merkezinde yer alır. Bir şirketin enerji verimliliğindeki artışın ekonomik olarak mı, ekolojik olarak mı yoksa her ikisine de mi katkı sağlayacağı ise önem sıralamasında ikinci plandadır.

Endüstrinin yanı sıra hizmet sektörü ve kamu kuruluşları da dahil olmak üzere, dünya çapında ISO 50001 EnYS kuran şirket sayısı giderek artmaktadır. 2018’de yayınlanan ISO verilerine göre, enerji yönetim sistemine uygun 46.770 lokasyon ve 18.000’den fazla sertifika bulunuyor.

SKA ile ISO 50001’in Hızlı Yükselişi

2030 yılına kadar enerji verimliliğini ikiye katlama hedefi ISO 50001 ile oldukça makul görünüyor. Standardın 2011’deki ilk versiyonu, şirketlere enerji tasarrufu ve enerji verimliliğini önemli ölçüde arttırma konusunda uygun bir çerçeve sundu. 2018 revizyonu ile tek tip temel metinler, ortak terimler ve tanımlarla tüm yeni ISO yönetim sistemi standartlarının ortak temel yapısı tanıtıldı (Üst Düzey Yapı – HLS). Hepsinden önemlisi, üst düzey yapıya geçiş, enerji yönetiminin bir şirketin stratejik yönetim süreçlerine entegrasyonunu kolaylaştırır.

ISO 50001:2018 versiyonu birçok iyileştirme ve yeniliği beraberinde getirdi. Temel olarak enerji yönetim sisteminin etkinliğini ve sürekli iyileştirilmesini sağlama amacıyla yapılan değişiklikler, stratejik ve teknik gereksinimleri, üst yönetimin ve EnYS’ne dahil olan tüm çalışanların taahhüdünü de içerir.

SKA 7: Yenilenebilir Enerji Tavsiye Ediliyor

Ancak SKA 7.2 için ISO 50001’in çok önemli bir rol oynadığı söylenemez. Standart, bazı yerlerde kesinlikle tavsiye edilen yenilenebilir enerjilerden bahsetmektedir, örneğin Ek A.8.2’de (yorumlama). Ancak, böyle bir tavsiyenin bağlayıcı olmayan doğasını da ifade etmek gerekir: “Yeni tesisler/lokasyonlar, geliştirilmiş teknolojiler ve süreçler için yenilenebilir veya çevreye daha az zararlı enerji seçenekleri gibi alternatif enerji türleri dikkate alınmalıdır.”

(SKA 7.2. 2030’a kadar yenilenebilir enerjinin küresel enerji kaynakları içindeki payının önemli ölçüde arttırılması)

Standart ayrıca, enerji verimliliğini artırmak için elektriğin hangi kaynaktan geldiğinin önemli olmadığı gerçeğini vurgulamaktadır (A.6.3). Standart, Ek A.8.3’te (satın alma) yine benzer bir açıklama yapmaktadır. EnYS kapsamı dışından yenilenebilir enerji temininde bir değişikliğin veya artışın, enerji tüketimi veya enerji ile ilgili performansın iyileştirilmesi üzerinde hiçbir etkisi olmadığı belirtilmektedir. Ancak yenilenebilir enerjilerin olumlu çevresel etkilere sahip olabileceği de ayrıca belirtiliyor.

Bir şirket, sadece linyit kaynaklı enerji kullansa bile ISO 50001’e uygunluğuna dair sertifika alabilir. Bununla birlikte, daha sonra enerji verimliliğinin artırılması ve diğer kriterler bakımından EnYS’nin tüm standart gereksinimleri karşılanabilir. ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi standardının birinci önceliği sürdürülebilirlik değildir. Odak noktası, bir EnYS’nin performansının sürekli iyileştirilmesi ve uygun süreçler kullanılarak istenen sonuçların elde edilmesidir.

Sonuç: ISO 50001, SKA Amaç 7'ye Nasıl Katkıda Bulunur?

ISO 50001, sürdürülebilir kalkınma için küresel Amaç 7’ye katkıda bulunmak adına gerekli özelliklere sahiptir. Özellikle alt amaç 7.3. için standardın uygulanması SKA 7’nin yerine getirilmesi için ilk uygulanabilir adım olabilir. ISO 50001, şirketlere enerji verimliliğinde önemli bir artış ve dolayısıyla enerji tüketiminde azalma için uygun bir çerçeve sunar. ISO 50001’in bir yönetim sistemi standardı olarak stratejik yönleri ön plana çıkarması ve belirli koşullarda finansal teşvikler sağlaması kuruluşlara ayrıca katkı sağlayacaktır. Daha düşük enerji maliyetleri ve/veya vergi indirimi kullanıcılar için önemli bir avantajdır.

(SKA 7.3. 2030’a kadar küresel enerji verimliliği ilerleme oranının iki katına çıkarılması)

DQS Size Nasıl Destek Olabilir?

DQS sizin için neler yapabilir: Yönetim sistemleri ve süreçlerinde uluslararası kabul görmüş bir belgelendirme kuruluşu olarak, yılda 30.000’den fazla denetim gününü sizlerle geçiriyoruz. DQS’in farkı denetim soru listelerinin bittiği yerde başlar. Denetçilerimiz, kapsamlı yetkinlik ve endüstriyel deneyimleriyle size değerli geri bildirimler verme konusunda uzmanlaşmıştır. Böylece yönetim sisteminizi daha da geliştirebilir ve şirketinizin verimliliğini sürekli artırabilirsiniz.

Modern yönetim sistemi standartlarının yeni, ortak üst düzey yapısı, farklı standart gereksinimlerinin entegrasyonu için en iyi koşulları yaratır. Üst Düzey Yapı, mevcut yapılarda ve süreçlerde ortak konularla ilgili gereksinimlerin birbirine bağlanmasını kolaylaştırır.

Yeni kazanımlarla kuruluşunuzu geliştirmek için bize ulaşın.

Güncel bilgiler için bizi sosyal medyada takip edin!

Bize Ulaşın